Ochrona własności intelektualnej w startupie
Na własność intelektualną składają się trzy elementy, które podlegają ochronie prawnej. Są to:
  1. uprawnienia wynikające z prawa autorskiego;
  2. ochrona przewidziana przez prawo własności przemysłowej;
  3. know-how.
Szczególną uwagę powinny przyłożyć do tego zagadnienia osoby zamierzające lub już prowadzące własną firmę. Jest to jeden z kluczowych elementów podczas próby pozyskania finansowania, przy sprzedaży przedsiębiorstwa czy też ekspansji na rynki zagraniczne. Nie mniej ważna jest również bieżąca ochrona przed podmiotami mogącymi próbować bezprawnie korzystać z marki, doświadczenia lub rozwiązań technologicznych firmy.

Formy ochrony własności intelektualnej:

Prawo autorskie

Przedmiotem ochrony prawa autorskiego jest utwór. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych, utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, utrwalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażania. Utwory mogą być wyrażone słowem, metodami plastycznymi, fotograficznymi, wzorniczymi, architektonicznymi, jak również za pomocą muzyki oraz audiowizualizacji. Warto przy tym pamiętać, że ochroną nie są objęte idee, pomysły, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne. Ochrona utworu przysługuje jego autorowi niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności. W przypadku naruszenia jego praw autor może żądać od naruszającej osoby, usunięcia jego skutków, naprawienia wyrządzonej szkody oraz wydania uzyskanych korzyści.

Prawo własności przemysłowej

Ustawa Prawo własności przemysłowej przewiduje cztery rodzaje ochrony: prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, prawo z rejestracji wzoru użytkowego, prawo z rejestracji znaku towarowego oraz patent. Zgodnie z definicją ustawową wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu nadana mu poprzez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę lub materiał. Przekładając to na język nieprawniczy, kluczowe znaczenie ma to, jak przedmiot wygląda. Wzór przemysłowy chroniony jest zarówno w momencie zgłoszenia go do Urzędu Patentowego, jak i w momencie gdy nie jest on jeszcze zarejestrowany. Prawo ochronne udzielane jest na dwadzieścia pięć lat w przypadku wzorów zarejestrowanych oraz na trzy lata od momentu upublicznienia w przypadku wzorów niezarejestrowanych. Wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Użyteczność powinna być rozumiana jako możliwość praktycznego zastosowania danego produktu. Innymi słowy w przypadku tego prawa ochronnego liczy się to jak przedmiot został zrobiony oraz jakie nowe technologie w sobie zawiera. Na wzór użytkowy udzielane jest prawo ochronne od momentu zgłoszenia go do Urzędu Patentowego. Czas trwania ochrony wynosi dziesięć lat. Kolejnym i chyba najpopularniejszym sposobem ochrony własności przemysłowej są znaki towarowe. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia go od oznaczenia innego przedsiębiorstwa. W szczególności znakiem towarowym może być rysunek, wyraz, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, a także melodia lub slogan. Ochrona udzielana jest przez Urząd Patentowy na okres dziesięciu lat od momentu zgłoszenia. Ostatnim rodzajem ochrony własności przemysłowej są patenty, które mogą być udzielane jedynie na wynalazki. Wynalazkami są rozwiązania nowe i nadające się do przemysłowego stosowania. Ważne jest przy tym aby wcześniej żadne podobne rozwiązanie nie zostało wcześniej zarejestrowane albo udostępnione do publicznej wiadomości w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie lub wystawienie. Proces weryfikacji wynalazku jest czasochłonny, kosztowny i skomplikowany. Po pozytywnej weryfikacji uprawniony może cieszyć się z dwudziestoletniej ochrony prawnej.

Know-how

Know-how to inaczej tajemnica przedsiębiorstwa. Rozumie się przez to nieujawnione  informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne mające wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy. Musi on jednak podjąć względem tych informacji działania aby zachowały one charakter poufny, czyli w jakikolwiek sposób zabezpieczyć je przez rozpowszechnieniem. Ujawnienie przez osobnę nieuprawnioną tajemnicy przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Przedsiębiorca może od takiej osoby żądać m.in. naprawienia szkody, złożenia oświadczenia w prasie lub wydania korzyści.

Jak chronić własność intelektualną w startupie?

Jak łatwo zauważyć, nie istnieje jeden model ochrony własności intelektualnej przedsiębiorstwa. Każdy ze sposobów chroni inne dobro. Dlatego też warto dokładniej przeanalizować, co w naszej firmie może podlegać zabezpieczeniu. O wiele łatwiej obronić swoje prawa, jeżeli ma się na ich temat wiedzę i zostaną poczynione odpowiednie prewencyjne kroki urzędowe.
Łukasz Kulicki

Łukasz Kulicki

Prawnik, wspólnik w firmie prawniczej Kulicki Młynarczyk. Zajmuje się bieżącą obsługą korporacyjną i kontraktową podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Posiada doświadczenie transakcjach fuzji i przejęć (M&A) oraz w zakładaniu polskich i zagranicznych podmiotów gospodarczych. Specjalizuje się również w dochodzeniu wierzytelności. Bierze udział w doradztwie podczas procesów inwestycyjnych oraz w badaniach due diligence. W przypadku pytań pozostaję do dyspozycji pod adresem e-mail: biuro@km-legal.com.pl Zobacz Łukasza na GoldenLine.

Zobacz inne moje wpisy

Podziel się opinią

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.