Jak rozpoznać wypalenie zawodowe?
Rozwija się bardzo powoli i niezauważalnie, by nagle uderzyć z ogromną siłą. Dotyka zwykle ludzi silnie emocjonalnie zaangażowanych. Częściej u tych osób, które w swojej pracy mają kontakt z innymi ludźmi. Wypalenie zawodowe to jedna z najbardziej powszechnych przypadłości XXI wieku.

Czym jest wypalenie zawodowe?

Jest to pojęcie stosunkowo nowe, które zaczęło kształtować się dopiero w latach 70. ubiegłego wieku. Mimo tego, zdążyło już powstać wiele jego definicji. Dr David Ballard z Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego określa je jako „Znaczny okres czasu, w którym ktoś doświadcza przemęczenia i traci zainteresowanie swoimi sprawami, co skutkuje znacznym obniżeniem wydajności w pracy." Definicja ta nie uwzględnia jednak bardzo istotnego czynnika: wypalenie zawodowe ma wpływ na praktycznie każdy aspekt Twojego życia. Wbrew pozorom, nie jest to zjawisko rzadkie; wręcz przeciwnie, jest ono przypadłością bardzo wielu osób. Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi z inicjatywy Virgin, 57% ludzi w wieku 25-34 lata doświadczy lub doświadczyło wypalenia zawodowego. W Japonii ta liczba to blisko 40% wszystkich aktywnych zawodowo. Wypalenie może mieć postać aktywną, czyli spowodowaną czynnikami zewnętrznymi, jak np. warunki pracy. Wypalenie bierne to zaś reakcja organizmu na te właśnie czynniki. Jeśli zauważasz, że praca, która wcześniej była dla Ciebie źródłem satysfakcji i ogromnej radości, staje się Twoim największym ciężarem, a sama myśl o niej Cię przygnębia - warto zastanowić się, czy nie wypaliłeś się w obecnej pracy.

Jak rozpoznać wypalenie zawodowe?

Istnieje szereg objawów na nie wskazujących, poniżej najważniejsze z nich:

1. Zmęczenie

Odczuwasz chronicznie zmęczenie? Wciąż brak Ci energii? Masz wrażenie, że wszystkie siły Cię opuściły? Jeśli tak, jest to jeden z pierwszych sygnałów wypalenia. Można je odczuwać w sensie fizycznym, ale także mentalnym czy psychicznym.

2. Brak motywacji

Kiedy nie podchodzisz już entuzjastycznie do każdego nowego zadania, także istnieje szansa, że doświadczasz zawodowego wypalenia. Znika to, co wcześniej codziennie Cię napędzało. Może się to objawiać także tym, że ciężej Ci wstać do pracy lub wpaść w rytm wykonywania swoich zadań po przyjściu do biura.

3. Cała gama negatywnych emocji

Wszyscy doświadczamy od czasu do czasu także tych nieprzyjemnych emocji; dlatego tak ważne jest, by obserwować siebie i umieć powiedzieć, kiedy stają się one dla nas czymś niecodziennym i niekomfortowym. Czujesz się przygnębiony? Masz wrażenie, że to, co robisz nie ma sensu? Czujesz się zawiedziony wszystkim dookoła i generalnie wszystko widzisz w czarnych barwach? Bądź czujny.

4. Zanik efektywności

Wypalenie i ciągły stres mają ogromny wpływ na Twoją zdolność skupiania się i koncentracji. Gdy coś Cię niepokoi, Twój mózg intensywnie skupia się na tym jednym elemencie, ponieważ chce, byś jak najszybciej rozwiązał problem. Gdy jednak tak się nie dzieje, wszelkie Twoje myśli i uwaga kierują się na ten właśnie aspekt, przez co nie jesteś w stanie efektywnie poświęcić się żadnemu zadaniu. Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi na University on Pennsylvania ciągły stres obniża zdolność zapamiętywania o 20% Pogarsza także naszą zdolność podejmowania racjonalnych decyzji.

5. Problemy w relacjach międzyludzkich

Zaobserwuj, jak wyglądają Twoje stosunki z innymi ludźmi, zarówno w pracy, jak i w domu. Zazwyczaj zauważyć można dwie tendencje: wybuchowość i wchodzenie w konflikty z innymi, często bez powodu lub zupełnie odwrotnie: wyciszenie, schowanie się, unikanie ludzi. Nierzadko towarzyszy temu poczucie, że choć fizycznie przebywasz z innymi, Twoje myśli są gdzieś daleko. Czy wiesz, że co pięćdziesiąty rozwód w Wielkiej Brytanii był spowodowany wypaleniem zawodowym jednego z partnerów.

6. Niedbanie o siebie

Kiedy pojawiają się problemy, ludzie bardzo często szukają ucieczki w używkach i nie inaczej jest w przypadku zawodowego wypalenia. Alkohol, używki, niezdrowe jedzenie są jednymi ze strategii „uporania się” z problemem. Brak snu zapijają kawą lub łykają pigułki nasenne, a kolejne porcje alkoholu mają pomóc im się rozluźnić po stresującym dniu. Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi na University of California, co 2 wypalający się zawodowo Amerykanin zaczyna nadużywać alkoholu. Tak naprawdę jest to błędne koło, ponieważ im więcej tego typu praktyk w Twoim życiu, tym bardziej potęgujesz efekt wypalenia, skazując się przy okazji na problemy zdrowotne. Takich zjawisk jest oczywiście znacznie więcej; ważne, by trzymać rękę na pulsie i obserwować siebie. Najważniejszym krokiem jest zdanie sobie sprawy z problemu. Daj sobie czas, nie bój się także szukać pomocy. I przede wszystkim – nie myśl, że coś jest z Tobą „nie tak”. Może się okazać, że to dla Ciebie szansa na zupełnie nowy początek - uwolnienie narastającego przez ostatnie miesiące czy lata ciężaru i odkrycie nowej, satysfakcjonującej drogi zawodowej.
Michał Pasterski w GoldenLine

Michał Pasterski

Coach i trener rozwoju osobistego. Założyciel Life Architect, autor bloga Michalpasterski.pl, czytanego przez 150 tysięcy osób miesięcznie oraz twórca ogólnopolskiej społeczności pasjonatów rozwoju osobistego MeetPRO. Jego pasją od 10 lat jest psychologia, a życiowym celem utworzenie alternatywy dla obecnego systemu edukacji. Zobacz Michała na GoldenLine!

Zobacz inne moje wpisy

Podziel się opinią

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.